İran savaşı petrol piyasasını sarsıyor: Hürmüz Boğazı'nda kapanma riski
ABD-İsrail'in İran'a saldırısı, dünya petrol arzının yüzde 20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nın kapanma riskini gündeme getirerek küresel enerji piyasalarını tehdit altına aldı. Uzmanlar, İran'ın boğazı kapatması ya da deniz trafiğini aksatması halinde petrol fiyatlarının varil başına 100 doların üzerine çıkabileceği uyarısında bulunurken OPEC'in üretimi artırabileceği ve bu sayede olası hasarın kısmen sınırlandırılabileceği belirtiliyor. İran Devrim Muhafızları'nın Hürmüz'de deniz taşımacılığını kısıtladığını duyurmasının ardından büyük ticari gemi trafiğinde belirgin bir düşüş gözlemlendi.
Dünyada deniz yoluyla taşınan ham petrolün yaklaşık üçte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı, İran-ABD geriliminin odağına oturdu.
Devrim Muhafızları'nın boğazdaki deniz taşımacılığını kısıtladığını açıklamasının ardından büyük ticari gemi trafiğinde belirgin düşüş yaşandı.
İran, boğazı mayın döşeyerek ya da füze tehdidiyle fiilen işlevsiz kılma kapasitesine sahip.
İran'ın enerji gücü ne kadar büyük?
OPEC'in dördüncü büyük üreticisi olan İran, günde 3,45 milyon varil petrol üretiyor; bu miktar küresel arzın yaklaşık yüzde 3'üne karşılık geliyor.
İhracatının neredeyse tamamı Çin'e giden İran'ın tek çıkış noktası, kıyıdan 24 km açıktaki Harg Adası terminali. Uzmanlar, İran'ın üretim kaybının tek başına piyasayı sarsmayacağını, asıl tehdidin boğaz üzerindeki kontrolden kaynaklandığını vurguluyor.
Petrol fiyatları ne kadar yükselir?
Uzman McNally, İran'ın Hürmüz'ü tehdit altına almasının petrol fiyatını varil başına 100 doların üzerine taşıyabileceğini öngörüyor.
Cuma günü Brent petrol 72,48 dolardan kapanmıştı; piyasaların açılışıyla birlikte 5-7 dolarlık ek artış bekleniyor.
OPEC'in ise piyasaları sakinleştirmek amacıyla planlanan üretim artışını üç-dört katına çıkarabileceği ileri sürülüyor.
ABD stratejik rezervlere dokunmuyor
Washington, fiyat artışının sınırlı kalacağı öngörüsüyle stratejik petrol rezervinden (SPR) çekim yapmayı gündemine almadığını açıkladı.
Uzmanlar ise 415 milyon varillik rezervin kriz anında piyasaları yatıştırabileceğini, ancak Hürmüz'ün tamamen kapanması durumunda fiyat şokunu önlemeye yetmeyeceğini belirtiyor.
Normalleşme uzak görünüyor
Boğazın uzun soluklu biçimde tamamen kapatılması kesin gözüyle bakılmasa da, Hamaney'in ölümü ve süregelen saldırıların ardından bölgede kısa sürede istikrarın sağlanması güç görünüyor.
Herhangi bir kalıcı aksama, başta Çin olmak üzere Orta Doğu petrolüne bağımlı ekonomileri derinden etkileyebilir.