Rusya'nın petrol yaptırımlarını delmek için oluşturduğu gölge filoya en fazla katkıyı sağlayan Yunanistan, Rusya'ya 127 eski tanker satarak 3.7 milyar dolar kazanç elde etti ve Yunan gemileri Rus petrolünün yüzde 50'sini taşıyor. Buna rağmen Yunanistan Savunma Bakanı Dendias, Türkiye'yi yaptırımlara uymamakla suçlayarak kara propaganda yaptı. Uzmanlar, Dendias'ın asıl amacının Türkiye'nin AB'nin SAFE programına alınmasını engellemek olduğunu belirtiyor.
ABD ve Batı ülkeleri, 2022'de başlayan Rusya-Ukrayna savaşı sonrası Moskova'ya petrolü hedef alan yaptırımlar uyguladı.
G7 ülkeleri petrol fiyat tavanı uygulayarak Rusya'nın petrol gelirlerini sınırlamaya çalıştı.
Rusya ise bu yaptırımları aşmak için "gölge filo" adı verilen gizli bir sevkiyat sistemi kurdu.
Rusya'nın gölge filosu yaklaşık 1100 petrol tankerinden oluşuyor ve bu gemilerin yarıdan fazlası 15 yaşın üzerinde.
Filonun toplam taşıma kapasitesi yaklaşık 180 milyon varil olarak hesaplanıyor ve bu küresel tanker filosunun yüzde 10'una denk geliyor. 2025'in ilk yarısında gölge filo ile taşınan petrolün yüzde 60-80 oranında olduğu belirtiliyor.
Gölge filo gemileri iz bırakmamak için çok sık bayrak değiştiriyor, AIS sistemlerini kapatıyor ve gemi sahipliğini gizleyici şemalar kullanıyor.
Gemiler, taşıdıkları petrolü uluslararası sularda başka gemilere aktararak menşeilerini gizliyor.
Uluslararası sigortalar yerine denetim dışı yerel sigorta firmalarını kullanarak kimliklerini gizleyebiliyor ve bazen Rus askeri gemiler tarafından korunuyor.
Yunanistan'dan Türkiye'ye suçlama
Gölge filo'ya en fazla katkıda bulunan ülkelerden biri olan Yunanistan'ın Savunma Bakanı Nikos Dendias, Türkiye'yi yaptırımlara uymadığı gerekçesiyle suçladı.
Dendias'ın bu suçlamaları, Atina'nın Türkiye'ye yönelik kara propaganda faaliyetinin özündeki çarpıklığı ortaya koydu.
Dış Ticaret ve Uluslararası İlişkiler Uzmanı Aydın Sezer, Türkiye'nin Rusya'nın indirimli ham petrol ihracatından büyük fayda sağladığını ve Avrupa ülkelerinin de Türkiye üzerinden Rus petrolü aldığını belirtti.
Sezer, "Rusya'nın gölge filo sistemindeki gemilerin çoğu Yunan şirketlerinin kontrolünde. Deniz filosu açısından en çok onlar kazanıyor. Dendias'ın asıl sıkıntısı, Türkiye'nin Avrupa'nın güvenlik fonlarını yöneten SAFE programına dahil edilmesini engellemeye çalışması" dedi.
Rusların gölge filosunda yer alan gemilerin yakalanmamak için uluslararası sularda yaptığı yük aktarımı genellikle Yunanistan açıklarında yapılıyor.
2025 Nisan'ında Avrupa Parlamentosu üyeleri, Yunanistan Başbakanı'na mektup göndererek Rus gölge filosuna hizmet eden Yunan gemi sahiplerine yönelik denetimlerin artırılmasını talep etmişti.
Doç. Dr. Murat Aslan, Dendias'ın açıklamalarının Yunan dış ve savunma politikasının yansıması olduğunu belirtti.
Aslan, "Miçotakis'in son bir-iki aydır Türkiye aleyhine radikal çıkışları oldu. Dendias ve Miçotakis'in davranış eğilimleri paralel ilerliyor. Türkiye'yle bir sorun olduğunda Miçotakis, Dendias'ı sahaya sürüyor. Dendias, Miçotakis'in dolaylı ağzı gibi davranıyor" dedi.
Dünya çapında en büyük tanker filosuna sahip ülkelerden Yunanistan, savaşın başlamasından sonra Rusya'ya 127 adet eski tankeri satarak gölge filoda kullanılmasına katkı sağladı.
Yunanistan'ın bu satışlardan 3.7 milyar dolar kazanç elde ettiği hesaplanıyor.
Thenamaris Ships Management, Tsakos Energy Navigation, Minerva Marine Inc. gibi Yunan firmaları hem gölge filo oluşumuna katkı sağladı hem de petrol taşıma işini üstlendi.
Foreign Policy dergisi, Yunan gemi sahiplerinin Rusya'ya sattıkları tankerlerle gölge filo sisteminin oluşmasına ve uluslararası yaptırımların delinmesine katkı sağladığına dikkat çekti.
Dergide, Yunan gemilerinin deniz yoluyla taşınan Rus petrolünün yüzde 50'sini taşıyacak kadar büyük bir kapasiteye ulaştığı belirtildi.
ABD ile İsrail'in İran'a başlattığı operasyonların 25. gününde savaş tüm şiddetiyle sürüyor. Trump'ın İran ile görüşme yapıldığını açıklaması ve enerji tesislerine yönelik saldırıları beş gün ertelemesi barış umudu yaratsa da Tahran bunu yalanladı ve saldırılara devam etti. ABD, askeri hedeflere yönelik operasyonların süreceğini açıklarken İran, İsrail'e yeni bir füze dalgası daha fırlattı.
New York'taki LaGuardia Havalimanı'nda Montreal'den gelen CRJ-900 tipi yolcu uçağı, iniş sırasında pist üzerindeki bir itfaiye aracıyla çarpıştı. Kaza sonucunda ölü ve yaralıların bulunduğu bildirilirken havalimanı operasyonları durduruldu ve bölgeye çok sayıda acil durum ekibi sevk edildi. New York İtfaiye Departmanı olayı doğruladı ancak ayrıntı paylaşmadı.
ABD ve İsrail'in saldırılarıyla başlayan İran Savaşı'nın 24. gününde çatışmalar şiddetlenerek devam ediyor. Trump'ın Hürmüz Boğazı için verdiği 48 saatlik ültimatomuna İran, elektrik santrallerine karşılıklı misilleme yapacağını ve deniz mayını döşeyeceğini açıklayarak yanıt verdi. Tel Aviv, Kudüs ve Riyad füze saldırılarının hedefi olurken İsrail de Tahran'daki altyapıyı vuran geniş çaplı saldırı başlattı.
İsrail, İran'ın Arad ve Dimona'ya düzenlediği misilleme saldırılarının ardından Ben Gurion Havalimanı'nda güvenlik kısıtlaması uygulamaya koydu. Ulaştırma Bakanı Regev'in açıklamasına göre saatlik uçuş sayısı ikiden bire düşürülürken yolcu kapasitesi de 120'den 50'ye indirildi. Yetkililer, güvenlik durumuna göre bu önlemlerin her an değişebileceğini vurguluyor.
ABD Başkanı Trump, İran'a Hürmüz Boğazı'nı 48 saat içinde tamamen açması için ültimatom verdi; aksi halde İran'ın enerji santrallerini vuracağını açıkladı. İran Devrim Muhafızları ise enerji altyapısının hedef alınması durumunda boğazı tamamen kapatacaklarını ve Körfez'deki ABD bağlantılı tesisleri vuracaklarını duyurdu. İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, Trump'ın tehditlerini "çaresizlik göstergesi" olarak nitelendirdi.
Batı Şeria'da gece yarısı yüzlerce İsrailli yerleşimci aynı anda harekete geçerek 15'ten fazla Filistin köy ve kasabasını ateşe verdi; aileler alevler arasında mahsur kalırken yaşlı siviller demir sopalarla dövüldü. İsrail güvenlik birimlerinin saatlerce süren saldırılara müdahale etmemesi, olayların devlet destekli olduğu iddialarını güçlendirdi. En az 9 kişi hastaneye kaldırılırken Filistinliler acil uluslararası müdahale çağrısında bulunuyor.
İran Savaşı'nın 23. gününde İran, enerji altyapısının hedef alınması halinde Hürmüz Boğazı'nı tamamen kapatacağını ve bölgedeki ABD ortaklı tüm tesisleri vuracağını açıklarken ABD de Hark Adası'nın işgali dahil tüm seçeneklerin masada olduğunu duyurdu. Tahran'da patlamalar yaşanırken İran, Natanz'a yapılan saldırıya misilleme olarak İsrail'in Arad kentini füzelerle vurdu ve en az 88 kişi yaralandı. Netanyahu Avrupa liderlerini savaşa katılmaya çağırırken İran 23 günde 5 bini aşkın füze ve İHA kullandığını açıkladı.
ABD, İran'a yönelik saldırıların ilk 20 gününde 25 milyar dolardan fazla harcadı; Pentagon'un Kongre'ye 200 milyar dolarlık ek bütçe talebinde bulunmayı planladığı öne sürülüyor. Bu rakamın, dünya genelindeki aşırı yoksulluğu 15-20 yıl boyunca ortadan kaldırmaya ya da Gazze'yi 4 kez yeniden inşa etmeye yeteceği hesaplanıyor. Öte yandan Katar'daki LNG tesislerindeki hasar küresel enerji arzını vururken bölge ülkeleri de her gün milyarlarca dolarlık ekonomik kayba uğruyor.
ABD ve İsrail'in saldırılarıyla başlayan İran Savaşı 22. gününde tırmanmaya devam ediyor; İran, Natanz'a yapılan saldırıya karşılık olarak İsrail'in Dimona Nükleer Santrali'nin bulunduğu kenti 6 dalga füzeyle vurdu ve 39 kişi yaralandı. Çatışmalar Irak, Lübnan ve Körfez ülkelerindeki üslere kadar yayılırken Trump ateşkes istemediğini açıkladı ve İsrail önümüzdeki hafta saldırıları daha da yoğunlaştıracağını duyurdu. Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalması petrol fiyatlarını yüzde 50 artırırken ABD, artan enerji maliyetlerini frenlemek için İran petrolüne yönelik yaptırımları 30 günlüğüne askıya aldı.
Putin, Nevruz Bayramı dolayısıyla birçok ülke liderine tebrik mesajı gönderdi. Bu mesajlar arasında öne çıkan İran'a yönelik ifadelerinde Putin, Moskova'nın Tahran'ın sadık dostu ve güvenilir ortağı olmayı sürdürdüğünü açıkça vurguladı. İran'ın yaşadığı saldırıları "zorlu sınav" olarak nitelendiren Putin, bu süreçte İran halkına destek mesajı verdi.
Tokyo ve çevresinde yaşayan binlerce Müslüman, Ramazan Bayramı namazı için Tokyo Camii'nde bir araya geldi; yoğun katılım nedeniyle namaz 5 kez ardı ardına 4 farklı imam tarafından kıldırıldı. Türkiye, Endonezya ve ABD başta olmak üzere dünyanın pek çok ülkesinden Müslüman, bu buluşmada bir arada ibadet etmenin mutluluğunu yaşadı.
Reuters'ın üst düzey bir İranlı kaynağa dayandırdığı habere göre İran'ın yeni lideri Mücteba Hamaney, iki arabulucu ülke aracılığıyla iletilen gerilimi azaltma ve barış tekliflerini reddetti. Hamaney, ABD ve İsrail'in yenilgiye uğraması ve İran'a savaş tazminatı ödenmesi gerektiğini savunarak müzakere kapısını kapattı.
Trump, derin bir ekonomik ve enerji krizine sürüklenen Küba'yı "alma onurunun" kendisine ait olacağını açıkladı. ABD'nin petrol sevkiyatlarını keserek adayı baskı altına aldığı bu süreçte Washington, müzakerelerde Küba liderinin görevden ayrılmasını da gündeme taşıdı. Küba ise iç işlerine müdahaleyi kabul etmeyeceğini net biçimde ortaya koydu.
İran Dışişleri Bakanı Arakçi, Tahran'ın ABD ile doğrudan temas halinde olduğuna dair haberlerin gerçeği yansıtmadığını açıkladı. Trump'ın Orta Doğu Temsilcisi Witkoff ile son iletişimin ABD-İsrail saldırılarından önce yaşandığını belirten Arakçi, bu tür iddiaların kamuoyunu ve petrol piyasasını yanıltmaya yönelik olduğunu vurguladı.
ABD Başkanı Trump, İran'ın nükleer tesislerine yönelik gerçekleştirilen saldırıların üçüncü dünya savaşını engellediğini savundu. Savaşın yakında biteceğini belirten Trump, İran'ın donanma, hava kuvvetleri ve liderlik yapısının büyük ölçüde tasfiye edildiğini açıkladı. Ayrıca müttefiklerin operasyona destek vermemesinden duyduğu hayal kırıklığını dile getirerek İngiltere başta olmak üzere pek çok ülkeyi eleştirdi.
Trump, İran'ın USS Abraham Lincoln uçak gemisine saldırdığı ve gemiyi etkisiz hale getirdiği iddialarını kesinlikle reddederek paylaşılan görüntülerin sahte olduğunu söyledi. İran rejiminin 32 bin protestocuyu öldürdüğünü ve rejim destekçisi gösterilerin yapay zeka ile üretildiğini öne süren Trump, savaşın sonuçlandırılması konusunda inisiyatifin ABD'de olduğunu ancak anlaşma yapıp yapmama konusunda henüz karar vermediğini belirtti.
ABD ve İsrail'in İran'a saldırısıyla başlayan savaş 17. gününe girerken Trump, savaşın çok uzun sürmeyeceğini belirtti ve İran'ın hava kuvvetleri ile donanmasının büyük ölçüde tasfiye edildiğini açıkladı. İsrail, Lübnan'a kara harekâtı başlatırken İran da Tel Aviv dahil İsrail'in merkez ve güneyine iki aşamalı füze saldırısı düzenledi. Savaşın bilançosu ağırlaşmaya devam ediyor; yalnızca Tahran'da 503 kişi hayatını kaybetti, BAE'deki liman ve yakıt tesisleri de İran saldırılarından nasibini aldı.
İsrail ordusu, Lübnan'ın güneyinde Hizbullah mevzilerine karşı "sınırlı ve hedefli" bir kara operasyonu başlattığını duyurdu. İsrail tankları Yarun ve Maron er-Ras beldelerinde Lübnan topraklarına girerken, Adisa-Tayba hattında çatışmalar sürdü. 2 Mart'tan bu yana devam eden İsrail saldırılarında can kaybı 886'ya, yaralı sayısı ise 2 bin 141'e ulaştı.
ABD Başkanı Trump, Hürmüz Boğazı'nın güvenliğini sağlamak için Japonya ve Güney Kore dahil birçok ülkeden bölgeye savaş gemisi göndermesini istedi. Her iki ülke de talebi "dikkatle değerlendireceklerini" açıklarken Japonya, gemi göndermenin "aşılması son derece zor bir eşik" olduğunu vurguladı. Hürmüz Boğazı'ndaki gerilim, İran Savaşı'nın küresel boyutunu ve Asya'nın bu krizle ilişkisini giderek daha kritik bir noktaya taşıyor.
İsrail'in önde gelen gazetesi Haaretz, ordunun İran'a karşı nükleer silah kullanma ihtimalini değerlendirdiğini öne sürdü. İsrail'in hava savunma stoklarındaki daralmanın ardından "stratejik caydırıcılık" adıyla en uç askeri seçeneklerin kapalı kapılar ardında tartışıldığı iddia edildi. Uzmanlar bu gelişmeyi, savaşın küresel bir felaket riskine doğru evrildiğinin en ciddi işareti olarak değerlendiriyor.
Yorumlar 0
Habere düşünceni bırak, yanıtlarla sohbeti devam ettir.
Yorum yapabilmek ve yanıt verebilmek için giriş yapın.