5 Lira'nın arkasındaki isim: Bilim tarihçisi Aydın Sayılı
5 Türk Lirası banknotunun arka yüzünde yer alan Prof. Dr. Aydın Sayılı, Türkiye'nin ve dünyanın öncü bilim tarihçilerinden biri olup bilim tarihini akademik disiplin haline getiren ilk kişilerdendir. 1942'de Harvard Üniversitesi'nde "İslam Dünyasında Bilim Kurumlarının Doğuşu" teziyle dünyanın bilim tarihi alanındaki ilk doktorasını alan Sayılı, 1943'te Türkiye'de ilk Bilim Tarihi Kürsüsü'nü kurdu ve UNESCO Bilim Tarihi Kürsüsü başkanlığı yaptı. Merkez Bankası tarafından 2009'da piyasaya sürülen banknotlarda bilimin simgesi olarak seçilen Sayılı, 15 Ekim 1993'te vefat etti.
5 Türk Lirası'nın arka yüzünde Prof. Dr. Aydın Sayılı yer alır.
Türkiye'nin ve dünyanın sayılı bilim tarihçilerinden olan Sayılı, bilim tarihini akademik bir disiplin haline getiren ilk kişilerden biridir.
UNESCO tarafından kurulan ilk "Bilim Tarihi Kürsüsü"nün de başkanı olmuştur.
Aydın Sayılı'nın hayatı
Aydın Sayılı, 2 Mayıs 1913 tarihinde Ankara'da doğdu.
Ortaöğrenimini Ankara'da tamamladıktan sonra Atatürk'ün kurduğu Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'nin ilk öğrencilerinden biri oldu.
Genç yaşta bilime olan ilgisiyle dikkat çeken Sayılı, Atatürk'ün desteğiyle Harvard Üniversitesi'ne gönderildi ve Prof. George Sarton'un yanında doktora yaptı.
İlkleri
Aydın Sayılı, 1942 yılında Harvard Üniversitesi'nde "İslam Dünyasında Bilim Kurumlarının Doğuşu" adlı teziyle doktorasını tamamladı.
Bu tez, dünyada bilim tarihi alanında verilen ilk doktora olarak tarihe geçti.
1943'te Türkiye'ye dönen Sayılı, Ankara Üniversitesi'nde Bilim Tarihi Kürsüsü'nü kurdu.
Bu kürsü, Türkiye'de ve dünyada bir ilkti. 1960'lı yıllarda UNESCO Bilim Tarihi Kürsüsü başkanlığına getirildi.
Önemli eserleri
- The Observatory in Islam and its Place in the General History of the Observatory.
- Ortaçağ İslam Dünyasında Bilimsel Kurumlar.
- Bilim Tarihi ve Felsefesi Üzerine İncelemeler.
Sayılı, çalışmalarında bilimin evrensel bir kültür ürünü olduğunu savunur; Doğu-Batı ayrımı yerine insanlığın ortak birikimini vurgular.
Görevleri ve ödülleri
UNESCO Bilim Tarihi Kürsüsü Başkanı, Türk Tarih Kurumu üyeliği, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu üyeliği, 1977'de TÜBİTAK Hizmet Ödülü ve 1990'da Atatürk Kültür Merkezi Onur Üyeliği aldı.
Ölümü
Prof. Dr. Aydın Sayılı, 15 Ekim 1993 tarihinde Ankara'da hayatını kaybetti.
Bugün adı Ankara Üniversitesi Bilim Tarihi Enstitüsü ve birçok bilimsel etkinlikle yaşatılmaktadır.
Neden banknotta bulunuyor?
Merkez Bankası, 2009 yılında piyasaya sürülen E9 Emisyon Grubu banknotlarda her kupüre bir Türk düşünürü, sanatçısı ya da bilim insanını koyma kararı aldı.
Bu kapsamda 5 TL'ye bilimin simgesi olarak Aydın Sayılı seçildi.
Arka planda güneş sistemi, gözlem aletleri ve astronomi sembolleri yer alır.
Yorumlar 0
Habere düşünceni bırak, yanıtlarla sohbeti devam ettir.
Yorum yapabilmek ve yanıt verebilmek için giriş yapın.